Blink Karşılaştırıcı Aracı aç ↗

SPHEREx · 102 renkte kızılötesi · 1953'ten bugüne

Hareket eden gökyüzünü 73 yıllık arşivde yakala

Blink Karşılaştırıcı, aynı gökyüzü noktasının 1953'ten bugüne çekilmiş fotoğraflarını ve SPHEREx teleskobunun 102 renkli kızılötesi karelerini üst üste oynatır. Sabit yıldızlar yerinde durur, yakın ve hızlı bir yıldız zıplar. Sistem hareketi kendisi ölçer, Gaia ile sınar ve cismin spektrumundan neyden yapıldığını çıkarır.

  • 156 binyıldız ve kahverengi cüce aranabilir
  • 102SPHEREx rengi, 0,75–5 µm
  • 73 yılfotoğraf arşivi, 1953–2026
  • 151SPHEREx planlama periyodu izleniyor
  • 4uzay görevi: SPHEREx, Gaia, WISE, NEOSSat

Barnard Yıldızı · yılda 10,4″ kuzeye

Gerçek kareler, sistemin kendi çıktısı: POSS-I (1953), DSS2 (1993) ve SPHEREx (2026), 20′ alan, kuzey yukarıda. Kesikli çizgi yıldızın beklenen yolu.

Ne yapar

Eski bir aletin fikri, yeni bir uzay teleskobunun verisi

Blink karşılaştırıcısı farklı gecelerde çekilmiş iki fotoğraf plağını hızla değiştirerek gösteren bir alettir; Plüton 1930'da böyle bulundu. Bu proje aynı fikri tarayıcıya taşır ve 70 yılı aşan arşivi NASA'nın 2025'te gözleme başlayan SPHEREx teleskobuyla birleştirir. Kurulum gerekmez: ön yüz tek bir HTML dosyası, arka uç tek bir Cloudflare Worker.

Blink · Fark · Toplam

Göz kırp, farkını al, üst üste koy

Kareler sırayla oynar; fark modunda yeni konum turuncu, eski konum mavi; toplamda hareket renkli bir iz bırakır.

Kaydır

1953 ile bugün yan yana

Solda eski fotoğraf, sağda bugünkü SPHEREx karesi. Ayırıcıyı sürükledikçe yıldızın kayması gözle görülür.

Otomatik tarama

Hareket edeni makine bulsun

Alandaki her yıldız SPHEREx karelerinde izlenir; hareket eden bulunur ve Gaia DR3 ile otomatik sınanır.

Ölçüm

Hızı kendimiz ölçeriz

Hedefin her karedeki yeri bulunup hızı katalogla karşılaştırılır; 2050'de nerede olacağı ve dolunay çapı kadar yolu kaç yılda aldığı hesaplanır.

Spektrum

102 renkte ölçüm

Görüntüye tıklanan noktanın akısı her SPHEREx görüntüsünde ayrı ölçülür: spektrum, ışık eğrisi ve periyot çıkar.

Tür ve bileşim

K0'dan T7,5'e, su ve metan

Spektrum türü bilinen 65 yıldız ve cüceden kurulan şablonlarla karşılaştırılır; su, metan ve CO bantlarının derinliği ölçülür.

Asteroitler

Bilinen cisimler işaretli

Her SPHEREx karesinde, çekim anında alanda olan bilinen asteroit ve kuyruklu yıldızlar IMCCE SkyBoT'tan alınıp çizilir.

Keşif

Bilinmeyeni ara, sahtesini ele

CatWISE'ta hızlı görünen kaynaklar Gaia DR3 ve SIMBAD ile karşılaştırılır; kalanlar SPHEREx'le sınanır.

Canlı arşiv

Her hafta gelen yeni veri

IRSA'ya yüklenen en yeni planlama periyodu, dosya ve pozlama; arşiv 30 dakikada bir kendiliğinden taranır.

Ayrıca: NEOSSat ve CADC görüntüleri, Aladin Lite gökyüzü atlası, GIF ve PNG indirme, paylaşılabilir bağlantı, kendi kendine oynayan 1 dakikalık tur, Kolay/Uzman modu, Türkçe/İngilizce, açık/koyu tema.

14 Kasım 2026 sürümü

Bu sürümde değişenler

55 benzer projeyle yapılan kıyaslamada eksik çıkan her şey eklendi; en büyük zayıflık olan yavaşlığın asıl sebebi bulunup giderildi.

  1. Hız: hatanın kaynağı bulundu.Worker, IRSA'nın 330 KB'lık listesini karakter karakter okurken Cloudflare'in işlem süresi sınırını aşıyordu (hata 1102). Satır bazlı okuma 10 kat hızlı; yükleme 12–23 sn, hata yok.
  2. Önce eski fotoğraflar.Arşiv taramaları ~2 sn'de ekrana gelir, SPHEREx kareleri arkadan eklenir.
  3. SPHEREx DR1 uyumu.IRSA'nın yeni dr1 klasörleri ve l2b_retry dosyaları tanınıyor; spektrumda 240/240 ölçüm.
  4. Kaydır modu ve otomatik tarama.Ayırıcıyla karşılaştırma; yıldız izleme ve Gaia DR3 doğrulaması.
  5. 2050 tahmini ve canlı arşiv.Yıldızın gelecekteki yeri görüntüde; IRSA'nın haftalık yüklemeleri sayfada.
  6. Gerçek gökyüzü haritası.Girişte SPHEREx DR1'den üretilmiş tüm gökyüzü Mollweide haritası.
  7. İlk dakika."Bunu dene" senaryoları, kendi kendine oynayan tur, PNG indirme, açık "aday" ve "simülasyon" etiketleri.

Nasıl çalışır

Tarayıcı işi yapar, Worker arşivlere kapı açar

Arşivlerin çoğu tarayıcıdan doğrudan okunmaya izin vermez (CORS). Worker bu yüzden ince bir ara katman: isteği doğrular, arşivden yalnız gereken baytları alır, sonucu önbelleğe koyar. Görüntü işleme, hizalama, yığma, tarama ve spektrum tarayıcıda yapılır.

Tarayıcı

Tek HTML dosyası

  • FITS okuma, TAN-SIP ile kuzey-yukarı ızgaraya örnekleme
  • Bayraklı pikselleri maskeleme, dönem dönem yığma
  • Blink, fark, toplam, kaydır
  • Yıldız izleme, hareket ölçümü, spektrum, tür
  • 156 bin yıldızlık katalog (HYG, Gaia ≤50 pc, UltracoolSheet)
Cloudflare Worker

İnce ara katman

  • /api/spherex/ara görüntü listesi
  • /api/spherex/kesit S3'ten kesit
  • /api/spherex/foto fotometri
  • /api/katalog, /api/kesif Gaia, CatWISE
  • /api/skybot, /api/canli, /api/cadc
Arşivler

Açık veri

  • NASA/IPAC IRSA: SIA, S3 deposu, TAP (Gaia DR3, CatWISE2020)
  • STScI: DSS, Pan-STARRS
  • IMCCE SkyBoT, SIMBAD
  • CADC: NEOSSat ve diğer teleskoplar
  1. 0 snBarnard Yıldızı seçilir. Ad tarayıcıdaki katalogda bulunur; konum öz hareketle her taramanın yılına taşınır.
  2. ~2 snEski fotoğraflar ekranda. 1953 POSS-I, 1993 DSS2 ve 2012 Pan-STARRS gelir; oynatılabilir.
  3. aynı andaSPHEREx listesi. Worker IRSA'dan o noktayı kapsayan görüntüleri alır (Barnard için 360 görüntü).
  4. 6–12 snSPHEREx kareleri. Her dönemden en fazla 12 görüntünün yalnız gereken satırları okunur, maskelenip toplanır: 8 dönem.
  5. ardındanÖlçüm. Hareket ölçülür, spektrum çıkar (240 ölçüm), bilinen asteroitler işaretlenir; istenirse otomatik tarama çalışır.

Otomatik tarama

Hareket edeni makine nasıl buluyor

Bütün SPHEREx kareleri aynı ızgarada. Tarama yalnız SPHEREx karelerini kullanır, çünkü farklı teleskopların farklı renkleri sahte "hareket" üretir. Yaklaşık 0,3 saniye sürer.

  1. Yıldızları bul.Bütün karelerin medyan görüntüsünde parlak tepeler; aynı yıldızın birden çok tepesi birleştirilir.
  2. Her karede izle.Ağırlık merkezi yalnız tepenin yarısından parlak piksellerle; pencere yıldızın büyüklüğüne göre.
  3. Doğru uydur.Konum zamana göre, kare derinliğiyle ağırlıklı. En az 4σ ve 2″/yıl değilse aday sayılmaz.
  4. Gaia ile sına.Gaia DR3 konumları taramanın tarihine taşınır; 12″ içindeki en parlak kaynağın hareketiyle karşılaştırılır.
AlanTaramanın bulduğu (yalnız SPHEREx)KatalogGaia DR3 sınaması
Barnard Yıldızı10,4 ± 0,8″/yıl, 357°10,39″/yıl, 356°doğruluyor
Barnard alanı, ikinci aday5,1 ± 1,2″/yıl, 210°—hareketsiz: yanlış alarm olarak işaretlendi
Kapteyn Yıldızı8,8 ± 0,7″/yıl, 127°8,67″/yıl, 131°katalogla uyumlu
61 Cygni A4,1 ± 0,9″/yıl, 58°5,28″/yıl, 52°doğruluyor (5,3″/yıl)
61 Cygni B4,0 ± 0,6″/yıl, 61°tarama kendi buldudoğruluyor (5,2″/yıl)
Vega (kontrol)hareket bulunmadı0,35″/yılbeklenen: SPHEREx'in ayırabileceğinden yavaş

Yalnız tek dönemde görünen kaynaklar listelenmez: bir dönemin görüntüleri günlere yayıldığı için gerçek bir asteroit toplamda keskin bir nokta bırakamaz. Bunlar çoğunlukla SPHEREx'in hayalet görüntüleri; yalnız bilinen bir asteroitle eşleşenler gösterilir. Bulunan her şey "aday"dır, doğrulanmış keşif değildir.

Doğrulama

Ölçtüklerimiz bilinen değerlerle örtüşüyor

Her yöntem önce sonucu bilinen cisimlerde denendi.

11,0 ± 0,5″/yılBarnard, 1953–2026 bütün kareler; katalog 10,39 (%6 fark).
±0,89 alt türM cücelerinde SPHEREx tür tahmini (65 referans); L/T cücelerinde ±2,6, L/T ayrımı 22/26 doğru.
30,5 günHV 1002 (Büyük Macellan Bulutu'nda bir Sefeid) periyodu SPHEREx'ten; bilinen 30,48 gün.
ρ = 0,6994 T/Y cücesinde ölçülen metan bandı ile katalog T alt türü (47 güvenilir ölçüm).
%3ε Indi B'nin SPHEREx'ten ölçülen J akısı ile katalog değeri arasındaki fark.
100 bölge33 237 kaynak, 211 tür tahmini (%72'si Gaia rengiyle uyumlu), 39 hale yıldızı adayı. Yeni cisim bulunmadı.

Ana kodlar

Sistemi taşıyan parçalar

Aşağıdaki parçalar yayındaki dosyalardan otomatik alınır, kısaltılmamıştır.

worker.js

SPHEREx görüntü listesi

Her sorguda IRSA'nın SIA servisinden o noktayı kapsayan bütün SPHEREx görüntüleri alınır; haftalık yeni veriler kendiliğinden gelir. Yanıt ~330 KB'lık bir CSV. Eskiden karakter karakter ayrıştırılıyordu ve Cloudflare'in işlem süresi sınırını aşıyordu (hata 1102); şimdi satır satır bölünüyor: 25,7 ms → 2,4 ms, sonuç birebir aynı.

async function search(u) {
  const ra = num(u.searchParams.get("ra"), 0, 360), dec = num(u.searchParams.get("dec"), -90, 90);
  const q = new URLSearchParams({ FACILITY: "SPHEREx", POS: `circle ${ra} ${dec} 0.002`, RESPONSEFORMAT: "CSV" });
  const r = await fetch(`${IRSA}/SIA?${q}`);
  if (!r.ok) throw new Error("IRSA SIA " + r.status);
  // Hızlı ayrıştırma: gereken sütunların hepsi, tırnaklı JSON içeren cloud_access sütunundan önce ve virgülsüz.
  // (Karakter karakter ayrıştırma ~330 KB'lık yanıtta Worker'ın CPU sınırını aşıp 1102 hatası veriyordu.)
  const rows = (await r.text()).split("\n").filter(l => l.length > 1).map(l => l.split(","));
  const h = rows.shift() || [], c = k => h.indexOf(k);
  const out = rows.filter(r => r[c("dataproduct_subtype")] === "science" && /\/level2\//.test(r[c("access_url")] || "")).map(r => ({
    url: r[c("access_url")],
    det: +r[c("energy_bandpassname")].replace(/\D/g, ""),
    wmin: +(+r[c("em_min")] * 1e6).toFixed(3), wmax: +(+r[c("em_max")] * 1e6).toFixed(3),
    mjd: (+r[c("t_min")] + +r[c("t_max")]) / 2,
    obs: r[c("obs_id")], coll: r[c("obs_collection")],
    ...detPos(r[c("s_region")], ra, dec),
  })).sort((a, b) => a.mjd - b.mjd);
  return json({ ra, dec, n: out.length, guncel: new Date().toISOString(), goruntuler: out });
}
s3kesit.js

Dosyanın yalnız gereken baytları

Bir SPHEREx görüntüsü ~70 MB. Worker, NASA'nın herkese açık S3 deposundan HTTP Range ile yalnız başlığı ve hedefin çevresindeki satırları okur; sıkıştırılmış bayrak katmanını (RICE) kendisi çözer. Olmazsa IRSA'nın kesit servisine döner.

// SPHEREx kesitini IRSA'nın kesit servisi yerine doğrudan herkese açık S3 deposundan (nasa-irsa-spherex) üretir.
// Yalnız gereken satırlar HTTP Range ile okunur; sıkıştırılmış FLAGS katmanı (RICE_1) burada çözülür.
// Çıktı, IRSA kesitiyle aynı biçimde: IMAGE, FLAGS, VARIANCE, ZODI katmanları, kesite göre kaydırılmış WCS ile.
// Herhangi bir sorunda hata fırlatır; çağıran taraf IRSA'ya geri döner.

async function aralik(url, a, b) {
  const r = await fetch(url, { headers: { Range: `bytes=${a}-${b}` } });
  if (r.status !== 206 && r.status !== 200) throw new Error("S3 " + r.status);
  return new Uint8Array(await r.arrayBuffer());
}
blink.html

Yıldız izleme (otomatik tarama)

Her yıldızın her SPHEREx karesindeki ağırlık merkezi bulunur ve zamana göre ağırlıklı bir doğru uydurulur. Pencere yıldızın parlaklık yarıçapına göre büyür: doymuş parlak bir yıldızın çekirdeği düz olduğundan küçük pencere hareketi göremez.

function yildizIzle(G,Z,q,sc,T){ // sc: yay saniyesi / piksel; dönüş piksel/yıl
  const psf=Math.max(2,6.2/sc), Rw=Math.min(18,Math.max(Math.ceil(psf)+2,Math.ceil(q.r+psf+2))), P=[];
  G.forEach((f,k)=>{ const c=izMerkez(Z[k],q.x,q.y,Rw,T); if(c&&Math.hypot(c[0]-q.x,c[1]-q.y)<Rw) P.push({t:f.s.epoch,x:c[0],y:c[1],w:Math.min(c[2],50)}); }); // ağırlık: tepe değeri (S/G), doymuşta 50
  if(P.length<Math.max(3,Math.ceil(0.7*G.length))) return null;
  const W=P.reduce((a,o)=>a+o.w,0), tm=P.reduce((a,o)=>a+o.w*o.t,0)/W, Stt=P.reduce((a,o)=>a+o.w*(o.t-tm)**2,0); if(Stt<=0) return null;
  const egim=k=>{ const m=P.reduce((a,o)=>a+o.w*o[k],0)/W; return [P.reduce((a,o)=>a+o.w*(o.t-tm)*(o[k]-m),0)/Stt, m]; };
  const [vx,ox]=egim("x"), [vy,oy]=egim("y");
  const chi=P.reduce((a,o)=>a+o.w*((o.x-ox-vx*(o.t-tm))**2+(o.y-oy-vy*(o.t-tm))**2),0)/Math.max(1,2*(P.length-2));
  return {vx,vy,ox,oy,tm, hata:Math.sqrt(Math.max(chi,0.02*W/P.length)/Stt), vv:Math.hypot(vx,vy), nk:P.length, Rw};
}
blink.html

Mollweide izdüşümü

Girişteki tüm gökyüzü haritası Galaktik koordinatlarda 2:1 Mollweide. Seçilen yıldızın yeri aynı formülle altın halkayla işaretlenir; 2θ + sin 2θ = π sin b denklemi Newton yöntemiyle çözülür.

function mollXY(l,b){ // l,b radyan → birim elips içinde (x: -1..1, y: -1..1)
  l=((l+Math.PI)%(2*Math.PI)+2*Math.PI)%(2*Math.PI)-Math.PI;
  let t=b; if(Math.abs(Math.abs(b)-Math.PI/2)<1e-9) t=b; else for(let i=0;i<30;i++){ const d=(2*t+Math.sin(2*t)-Math.PI*Math.sin(b))/(2+2*Math.cos(2*t)); t-=d; if(Math.abs(d)<1e-9) break; }
  return [-l*Math.cos(t)/Math.PI, Math.sin(t)]; }
function

Hız ve güvenilirlik

Ölçülmüş sayılar

2,4 msSPHEREx listesini işleme süresi (önce 25,7 ms; sınır 10 ms)
~2 snilk karelerin ekrana gelmesi
12–23 snbütün kareler: Barnard 12 sn, önbellekte olmayan bir yıldız 23 sn
0hata, 84–86 isteklik iki denemede

Kesitler 30 gün, görüntü listesi 1 saat, canlı arşiv 30 dakika önbellekte. Worker yalnız belirli arşiv adreslerine gider; kullanıcıdan gelen adres ve sayılar denetlenir. Hesap yoktur, kişisel veri toplanmaz.

Sınırlar

Aracın göremedikleri

Sonuçları doğru okumak için bilmen gerekenler.

  • SPHEREx tek başına yavaş hareketi ayıramaz. Pikseli 6,2″, verisi yaklaşık bir yıllık: ~2″/yıl'dan yavaşı ölçülemez. Eski fotoğraflarla birlikte süre 73 yıla çıkar.
  • Eski taramaların tarihi yaklaşık. Plaklar ve yığınlar ±1–2 yıl belirsiz.
  • Bilinmeyen asteroit bulma iddiası yok. Tek dönemde görünenler yalnız bilinen bir asteroitle eşleşirse gösterilir.
  • Parlak yıldızlar doyar. K≲9 kadirden parlaklarda SPHEREx spektrumu alt sınırdır.
  • Arşiv geriden gelir. IRSA yeni veriyi ~6 hafta gecikmeyle yayınlar ve ileriye dönük gözlem takvimi yayınlamaz.
  • Bulunan her şey adaydır. Otomatik sonuçlar doğrulanmış keşif değildir.